Ναυτικά Οχυρά

Ναυτικά οχυρά του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού

Την περίοδο του μεσοπολέμου, κατά την έναρξη της κατασκευής των οχυρών της γραμμής Μεταξά, διέβλεψε η στρατιωτική και πολιτική ηγεσία, την υποβοήθηση του Πολεμικού Ναυτικού στην αποστολή του για την προστασία των σημαντικότερων λιμένων της χώρας (του Πειραιά, της Θεσ/νίκης, της Χαλκίδας και της Πάτρας) από εχθρικά πλοία επιφανείας και υποβρύχια. Ετσι δόθηκε η εντολή για την κατασκευή και εξοπλισμό οκτώ ναυτικών οχυρών. Το Οχυρά αυτά ήταν, το βόρειο και νότιο οχυρό Αίγινας, το οχυρό Φλεβών, το οχυρό στον Αραξο, τα οχυρά βόρειου και νότιου Ευβοϊκού  και τα οχυρά στο Καραμπουρνού και Τούζλας στον Θερμαϊκό κόλπο.

Δημιουργήθηκαν 6 Ναυτικές Αμυντικές Περιοχές για τον καλύτερο έλεγχο των Ελληνικών θαλασσών.

Ναυτική Αμυντική Περιοχή 1 - Δυτικής Ελλάδας με έδρα την Πάτρα

  Οχυρό Αράξου

Δυτικά της πόλης των Πατρών στο ακρωτήριο Παππάς, δημιουργήθηκε το οχυρό του Αραξου με δύο πυροβολαρχίες των 305mm/45 σε 2 δίπλούς πύργους. Επίσης υπήρχαν 2 επάκτιες πυροβολαρχίες στο ακρωτήριο Σκρόφα απέναντι από το ακρωτήριο Παπάς. Στην ίδια περιοχή ήταν εγκαταστημένες 4 αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες των 75mm και των 47mm.

Στο ακρωτήριο του Ρίο υπήρχαν οχυρά με πολυβόλα και πυροβολαρχίες των 75mm και των 47mm. Επίσης υπήρχε ανθυποβρυχιακό δίκτυ που ήταν ποντισμένο μεταξύ Ρίου και Αντίρριου.

  Φρούρια Ρίου-Αντιρίου

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στα παλία φρούρια που υπάρχουν στο Ρίο και στο Αντίριο από την περίοδο της Τουρκοκρατίας, εγκαταστάθηκαν πυροβόλα των 178mm/45 (2 ανα φρούριο), αντιαεροπορικά πυροβόλα των 75mm και των 37mm.

  Φρούρια Ακτιου-Πρέβεζας

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στα παλία φρούρια που υπάρχουν στο Ακτιο και την Πρέβεζα από την περίοδο της Τουρκοκρατίας, εγκαταστάθηκαν 2 πυροβόλα των 178mm/45 και 2 αντιαεροπορικά πυροβόλα των 75mm.

  Ναυτικά Πυροβολεία Κέρκυρας

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στις περιοχές Αγίου Στεφάνου, Παλιού Φρουρίου και Λευκίμμης εγκαταστάθηκαν από 2 πυροβόλα 178mm/45 σε ανοικτούς κιλιβάντες και από 2 αντιεροπορικά πυροβόλα των 37mm.

  Ναυτικά Παρατηρητήρια

Πληροφορίες αναφέρουν την ύπαρξη ναυτικών παρατηρητηρίων στις εξής περιοχές, Αγγελοκάστρου Λακωνών Κέρκυρας, Αιτωλικού, Μεσολογγίου, Αστακού, Μύτικα, Ζακύνθου, Βόρειας και Νότιας Κεφαλληνίας.

Ναυτική Αμυντική Περιοχή 2

Στην Κρήτη με έδρα τα Χανιά

Ναυτική Αμυντική Περιοχή 3

Νοτίου Αιγαίου με έδρα τον Πειραιά

  Οχυρό Βόρειας και Νότιας Αίγινας

Στην Αίγινα στο ακρωτήριο Τούρλα στην βορειοανατολική πλευρά του νησιού, δημιουργήθηκε το βόρειο οχυρό με δύο πυροβολαρχίες των 305mm σε 2 δίπλούς πύργους από το παροπλισμένο θωρηκτό "Λήμνος" (πρώην USS Idaho). Ένας μεγάλος άθλος της εποχής ήταν η αποσυναρμολόγηση των πυροβόλων, η μεταφορά τους και η εγκατάσταση τους στα οχυρά, σε μια εποχή που οι τεχνικές δυσκολίες ήταν τεράστιες. Επίσης υπήρχε και μια βαριά αντιαεροπορική πυροβολαρχία των 150mm και πιθανός κάποιες αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες ακόμα.

Στη Νοτιοδυτική πλευρά του νησιού κοντά στο χωρίο Πέρδικα, δημιουργήθηκε το Νότιο Οχυρό και υπήρχε εγκατεστημένη 1 πυροβολαρχία των 305mm και μία αντιαεροπορική.

Τα δύο οχυρά της Αίγινας ανήκαν στην 3η Αμυντική Ναυτική Διοίκηση με έδρα τον Πειραιά.

  Οχυρό Φλεβών

Στο νησί Φλέβες υπήρχαν εγκατεστημένες 1 πυροβολαρχία των 305mm σε 2 διπλούς πύργους, 2 πυροβολαρχίες των 120mm ή των 150mm και δυο αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες.

Το οχυρό των Φλεβών ανήκε στην 3η Αμυντική Ναυτική Διοίκηση με έδρα τον Πειραιά.

  Ο Πολεμικός Ναύσταθμος στην Σαλαμίνα προστατευόταν από 3 πυροβολαρχίες αντιαεροπορικών πυροβόλων των 88mm. Μια ακόμα αντιαεροπορική πυροβολαρχία των 150mm ήταν εγκαταστημένη στην Πούντα στην Νοτιοανατολική πλευρά του νησιού.

  Στην Ψυτάλεια υπήρχαν εγκαταστημένες 2 αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες των 150mm και 3 των 76mm.

Ναυτική Αμυντική Περιοχή 4

Ευβοίας με έδρα την Χαλκίδα

  Οχυρό Βορείου Ευβοικού

Στην Βορειοανατολική άκρη της Ευβοιας κοντά στο ακρωτήριο του Αρτεμισίου, δίπλα στο χωρίο Γούβες κατασκευάστηκε το οχυρό του βόρειου Ευβοικού. Εγκαταστάθηκαν εκεί επάκτιές και αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες με σκοπό την προστασία της βόρειας εισόδου του Ευβοικού και του Παγασητικού Κόλπου.

  Οχυρό Νοτίου Ευβοικού

Στην Ανατολική ακτή της Αττικής, δίπλα στον οικισμό της Αγίας Μαρίνας κοντά στον Μαραθώνα, δημιουργήθηκε το οχυρό του Νότιου Ευβοικού που έλεγχε την νότια πρόσβαση του κόλπου. Εκεί υπήρχε μια πυροβολαρχία με 3 πυροβόλα των 75mm.

Ναυτική Αμυντική Περιοχή 5

Βορείου Αιγαίου με έδρα την Θεσσαλονίκη

  Οχυρό Καραμπουρνού και Τούζλας

Στον Θερμαϊκό κόλπό υπήρχαν δυο ναυτικά οχυρά ανατολικά το Καραμπουρνού και δυτικά στις εκβολές του Αξιού το Τούζλα. Το οχυρό Καραμπουρνου βρίσκεται στο ακρωτηρίο Μεγάλο Έμβολο, στην περιοχή αυτή οι Τούρκοι κατασκεύασαν ένα παράκτιο οχυρό για την προστασία του λιμένα της Θεσσαλονίκης. Η κατασκευή έγινε το 1883-1885 από Γερμανούς τεχνικούς. Το 1937 η τοποθεσία οργανώθηκε εκ'νεου από το πολεμικό μας ναυτικό και εγκαταστάθηκε μια πυροβολαρχία με πυροβόλα των 270mm της Krupps σε 2 διπλούς πύργους και μια πυροβολαρχία των 240mm. Στην ίδια τοποθεσία υπήρχαν και 3 παλιά πυροβόλα των 190mm που αντικαταστάθηκαν με 1 πυροβολαρχία των 305mm το 1938. Στο οχυρό Τούζλα υπήρχε μια παλιά (πριν του 1ου Παγκόσμιου Πολέμου) πυροβολαρχία τεσσάρων πυροβόλων των 100mm, επίσης υπήρχαν και αντιαεροπορικά πυροβόλα.

Ναυτική Αμυντική Περιοχή 6

Ανατολικών Νήσων με έδρα την Χίο

Γερμανικά, Ιταλικά και Βουλγαρικά Ναυτικά οχυρά

Την περίοδο της κατοχής οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν και ενίσχυσαν τα 8 ναυτικά οχυρά του Ελληνικού πολεμικού ναυτικού. Παράλληλα έστησαν πολυάριθμες πυροβολαρχίες, μόνιμα και έργα εκστρατείας σε στρατηγικά σημεία της Ελληνικής ακτογραμμής.