Γραμμή Μεταξά

Αρχείο KMZ για το Google Earth για το οχυρά Μεταξά.

Εισαγωγή

Στις παρακάτω σελίδες θα βρείτε πληροφορίες για τα οχυρά της γραμμής Μεταξά. Στις μέρες μας το μεγαλύτερο μέρος της γραμμής Μεταξά βρίσκεται εγκαταλειμμένο. Έχουν γίνει αξιόλογες προσπάθειες από τον Ελληνικό στρατό για την ανάδειξη του με την δημιουργία μουσείων σε ορισμένα οχυρά συγκροτήματα και δυστυχώς μόνο σε ένα μικρό μέρος και όχι σε όλη την έκταση τους. Ο κυρίως λόγος είναι ότι τα οχυρά βρίσκονται σε παραμεθόριο περιοχή και είναι στην δικαιοδοσία του στρατού γιαυτό το φωτογραφικό υλικό είναι περιορισμένο και θα αρκεστούμε προς το παρόν σε πληροφορίες.

Από δυτικά προς ανατολικά η γραμμή Μεταξά περιλάμβανε τα εξής κύρια οχυρά στις παραμονές της Γερμανικής επίθεσης.

Τα Οχυρά

Νομός Σερρών - Αν.Μακεδονία

Περιοχή Μπέλες

Οχυρό Ποποτλίβιτσα
Οχυρό Ιστίμπεη
Οχυρό Κελκαγία
Οχυρό Αρπαλούκι
Οχυρό Παλιουριώνες

Περιοχή Αγκίστρου

Οχυρό Ρούπελ
Οχυρό Καρατάς
Οχυρό Κάλη

Νομός Δράμας - Αν.Μακεδονία

Περιοχή Αλή Μπουτούς και Μαύρο Βουνό

Οχυρό Περσέκ

Υψίπεδο Κάτω Νευροκοπίου

Οχυρό Μπαμπαζώρα
Οχυρό Μαλιάγκα
Οχυρό Περιθώρι
Οχυρό Παρταλούσκα
Οχυρό Ντάσαβλη
Οχυρό Λίσσε
Οχυρό Πυραμιδοειδές

Περιοχή Βώλακα

Οχυρό Καστίλο
Οχυρό 'Αγιος Νικόλαος
Οχυρό Μπαρτίσεβα

Νομός Ξάνθης - Θράκη

Οχυρό Εχινός

Νομός Ροδόπης - Θράκη

Οχυρό Νυμφαία

Ιστορικά Στοιχεία

Η οχυρωματική γραμμή Μεταξά όπως καθιερώθηκε η ονομασία της, από τον εμπνευστή της Ιωάννη Μεταξά. Η κατασκευή της ξεκίνησε το 1936 κάτω από μυστικότητα για να σταματήσει με την εισβολή των Γερμανών. Τα οχυρά κατασκευάστηκαν με τέτοιο τρόπο για να αξιοποιούν το εδαφικό ανάγλυφο προς όφελος τους, αφού τα βόρεια σύνορα μας χαρακτηρίζονται από το δύσβατο ορεινό έδαφος με απότομες πλαγιές και ελάχιστες προσβάσεις προς το Αιγαίο. Δεν δημιουργήθηκε συνεχής αμυντική γραμμή αλλά σύμφωνα με τις σύγχρονες για την εποχή αντιλήψεις διεξαγωγής πολέμου, μια σειρά με κύρια οχυρά που προσφέρανε άμυνα σε βάθος. Παρόμοιες αμυντικές γραμμές που συγκρίθηκαν από τους κατακτητές ήταν η γραμμή Μαζινώ στην Γαλλία και η γραμμή Ζιγκφριντ στην Γερμανία. Οι οδικές προσβάσεις την εποχή εκείνη ήταν ελάχιστες και με κύριες προσβάσεις τις κοιλάδες των ποταμών Στρυμόνα και Νέστου.

Η γραμμή Μεταξά κάλυπτε τα 215 χιλιόμετρα από τα 497 χιλιόμετρα της Ελληνοβουλγαρικής μεθόριου που θεωρούταν η κύρια απειλή για την Μακεδονία. Από το τριεθνές μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας έως τον Νέστο. Τα σύνορα από την μεριά της Γιουγκοσλαβίας δεν είχαν οχυρωθεί επειδή ίσχυε παραδοσιακή φιλία των δύο κρατών. Κατά μήκος των συνόρων με την Βουλγαρία υπήρχαν ανασταλτικά έργα και ναρκοπέδια με τις κοιλάδες του Στρυμόνα και του Νέστου να αποτελούν το ισχυρότερο κομμάτι της γραμμής Μεταξά. Τα οχυρά αποτελούνταν από ένα σύνολο από υπόγεια και επιφανειακά έργα από σκυρόδεμα, τα οποία συνδέονταν μεταξύ τους με υπόγειες στοές μετατρέποντας τα σε ένα ενιαίο σύνολο. Τα επιφανειακά έργα είχαν αποστολή την προστασία των μέσων πυρός π.χ. πολυβολεία, πυροβολεία, ολμοβολεία, βομβιδοβολεία και θέσεις παρατήρησης όπως παρατηρητήρια, σκέπαστρα προβολέων κτλ.

Τα οχυρά διέθεταν μεγάλους υπόγειους χώρους για τον ασφαλή στρατωνισμό των οπλιτών, διοικητήρια, κέντρα επικοινωνιών, μαγειρεία, αποθήκες τροφίμων και πυρομαχικών, δεξαμενές καυσίμων και νερού αλλά και χώροι υγιεινής και σταθμοί πρώτων βοηθειών. Τα οχυρωματικά έργα συμπλήρωναν έργα εκστρατείας μεταξύ οχυρών που εξυπηρετούσαν μονάδες πεζικού και πυροβολικού. Τα κύρια οχυρά ήταν 21 στο σύνολο αλλά τα δύο οχυρά της Θράκης Εχινός και Νυμφαία δεν θεωρούταν τμήμα της γραμμής Μεταξά.